„SZTAFETA POKOLEŃ” – PAMIĘĆ, KTÓRA ZOBOWIĄZUJE

22 października, uczniowie Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 30 im. Powstańców 1863 r. przekazali „Sztafetę Pokoleń” swoim kolegom i koleżankom z Zespołu Szkół nr 40 im. Stefana Starzyńskiego. Gośćmi uroczystości byli: zastępca szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, minister Michał Syska, prezes ZG ZKRPiBWP płk Czesław Lewandowski, burmistrz Dzielnicy Praga-Północ Gabriela Szustek, wraz z zastępcami Sylwestrem Klimiukiem i Anną Tomaszewską oraz wiceprzewodniczącym Rady Dzielnicy Krzysztofem Michalskim. Obecny był również kpt. Józef Maliński – skarbnik ZG ZKRPiBWP.

Zespół Szkół nr 40 im. Stefana Starzyńskiego w Warszawie miał zaszczyt być gospodarzem XIX edycji „Sztafety Pokoleń”. Powierzenie naszej szkole organizacji tego wydarzenia było szczególnym wyróżnieniem, ale również zobowiązaniem. Istotą tego spotkania jest bowiem coś znacznie trwalszego niż sama uroczystość – przekazywanie pamięci historycznej, szacunku dla tych, którzy walczyli o wolność Ojczyzny, oraz odpowiedzialności za wartości przekazywane kolejnym pokoleniom.

W murach naszej szkoły spotkali się kombatanci, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, dyrektorzy i nauczyciele praskich placówek oświatowych oraz młodzież. Było to spotkanie ludzi o różnych doświadczeniach i życiowych drogach, których połączyło wspólne przekonanie, że pamięć o przeszłości nie może pozostać jedynie zapisem w podręcznikach historii. Szczególnego charakteru uroczystości nadała obecność pocztów sztandarowych reprezentujących szkoły warszawskiej Pragi. Wprowadzenie sztandarów, wspólne odśpiewanie hymnu państwowego oraz uroczysty ceremoniał przypomniały, jak ważną rolę w szkolnej tradycji odgrywają symbole narodowe.
Szczególnym momentem było zgłoszenie przez przybyłych przedstawicieli środowiska kombatanckiego swojej obecności płk. Czesławowi Lewandowskiemu. W tym geście można było dostrzec coś więcej niż wojskowy ceremoniał. Był w nim wyraz szacunku wobec przełożonego i reprezentowanej przez niego organizacji, ale także szczególna więź ludzi, których łączą pamięć o służbie, doświadczenia minionych lat oraz wartości przekazywane kolejnym pokoleniom. Ten krótki moment przypomniał, że tradycja wojskowa i kombatancka żyje również w gestach, postawie i wzajemnym szacunku.

Jednym z najważniejszych momentów uroczystości było wystąpienie płk. Czesława Lewandowskiego. Pan Prezes skierował do zgromadzonych, a szczególnie do młodzieży, słowa proste, bezpośrednie i pełne znaczenia. Mówił o patriotyzmie, potrzebie troski o wolność, pielęgnowaniu narodowych tradycji oraz szacunku wobec tych, którzy w trudnych czasach podejmowali działania na rzecz Ojczyzny. W słowach Prezesa wybrzmiewała troska o to, aby młode pokolenie nie traktowało wolności jako czegoś oczywistego, lecz dostrzegało w niej dorobek okupiony wysiłkiem, odwagą i poświęceniem wcześniejszych pokoleń.
Dla młodych słuchaczy była to cenna lekcja patriotyzmu – rozumianego nie tylko jako przywiązanie do narodowych symboli, lecz także jako uczciwość, odpowiedzialność, poszanowanie drugiego człowieka i gotowość do działania na rzecz wspólnego dobra. Przemówienie Pana Prezesa zostało nagrodzone serdecznymi i długimi brawami.

W uroczystości uczestniczył również Michał Syska. Jego wystąpienie stanowiło ważne dopełnienie spotkania, podkreślając znaczenie pamięci historycznej oraz współpracy instytucji państwowych ze środowiskami kombatanckimi i placówkami oświatowymi.
Głos zabrała także Gabriela Szustek, która swoją obecnością podkreśliła rangę tego spotkania.
W imieniu gospodarzy głos zabrała Izabela Sikora, dyrektor Zespołu Szkół nr 40 im. Stefana Starzyńskiego. Przyjęcie roli gospodarza XIX edycji „Sztafety Pokoleń” stanowiło okazję do zaprezentowania nie tylko dorobku szkoły, ale przede wszystkim wartości, które powinny towarzyszyć codziennej pracy wychowawczej.

Szczególnie uroczystym momentem było symboliczne przekazanie „Sztafety Pokoleń” oraz księgi pamiątkowej. W ceremonii uczestniczyły dyrektorki obu placówek – Małgorzata Ryder oraz Izabela Sikora.

Ważnym dopełnieniem spotkania była część artystyczna przygotowana przez uczniów i nauczycieli. Patriotyczne pieśni, recytacje oraz wspólne występy wniosły do uroczystości młodzieńczą energię, nie odbierając jej powagi. Szczególne znaczenie miało wspólne wykonanie pieśni „Sztafeta Pokoleń”, której przesłanie nawiązywało bezpośrednio do idei całego wydarzenia.

Uczniowie aktywnie uczestniczyli w przygotowaniach i organizacji spotkania, podejmując konkretne obowiązki i poświęcając swój czas. Dzięki temu mogli przekonać się, że szacunek dla tradycji i historii można wyrażać nie tylko słowami, ale również poprzez własne działanie.

Po zakończeniu części oficjalnej przyszedł czas na serdeczne rozmowy i mniej formalne spotkania. Podczas wspólnych rozmów różnica wieku schodziła na dalszy plan, a najważniejsze stawały się wzajemna życzliwość, zainteresowanie drugim człowiekiem i gotowość do słuchania.
XIX edycja Sztafety Pokoleń skłania również do szerszej refleksji nad znaczeniem współczesnej edukacji. Uczymy młodzież historii, aby znała fakty, rozumiała przyczyny wydarzeń i potrafiła dostrzegać ich konsekwencje. Sama wiedza nie wystarczy jednak, jeśli nie towarzyszy jej refleksja nad wartościami.
Właśnie dlatego tak potrzebne są spotkania młodzieży z kombatantami. Uświadamiają one, że wolność, pokój i możliwość spokojnej nauki nie są czymś, co istniało zawsze. Za tymi wartościami stoją losy ludzi, którzy często musieli podejmować niezwykle trudne decyzje. Pamięć o nich jest nie tylko wyrazem wdzięczności, lecz także zobowiązaniem wobec przyszłości.

Na zakończenie warto powrócić do przesłania, które tak wyraźnie wybrzmiało w wystąpieniu płk. Czesława Lewandowskiego. To, co zostało wywalczone przez poprzednie pokolenia, wymaga od nas nie tylko wdzięcznej pamięci, lecz także codziennej odpowiedzialności.
„Sztafeta Pokoleń” trwa bowiem nie tylko wtedy, gdy przekazywany jest jej symbol. Trwa przede wszystkim wtedy, gdy młodzi ludzie rozumieją znaczenie historii własnego narodu, szanują dokonania poprzedników i potrafią świadomie korzystać z wolności, którą po nich odziedziczyli.
Pamięć jest naszym dziedzictwem. Odpowiedzialność za jej przekazanie – naszym zadaniem.

Monika Ziental, Wojciech Plitta
ZS nr 40 im. Stefana Starzyńskiego w Warszawie