„NIE WOLNO NAM ZAPOMNIEĆ I NIE ZAPOMNIMY”

Głos zabrali: Prezydent RP, prezydent Warszawy oraz Powstańcy – por. Janusz Maksymowicz ps. „Janosz”, prezes ZG Związku Powstańców Warszawskich, i kpt. Janusz Komorowski ps. „Antek”, prezes ZG Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. 

31 lipca, przy Pomniku Powstania Warszawskiego odbyła się uroczystość z udziałem Powstańców Warszawskich, przedstawicieli najwyższych władz państwowych, władz samorządowych, korpusu dyplomatycznego,  organizacji kombatanckich. 

Przemówienia okolicznościowe wygłosili Prezydent RP i por. Janusz Maksymowicz. Uroczystość zakończył Apel Pamięci.

Uczestniczący w uroczystości Ambasador Niemiec Miguel Berger powiedział: To dla mnie zaszczyt, że jako ambasador Niemiec mogę uczestniczyć w tej uroczystości u boku Polaków. Nie wolno nam zapomnieć i nie zapomnimy tego, co wówczas z rąk Niemców spotkało Warszawę. Ambasada Niemiec zamieściła w mediach społecznościowych następujący wpis: Z okazji 82. rocznicy Powstania Warszawskiego flaga przed naszą ambasadą powiewa w połowie masztu. Każdego roku wyrażamy nasz smutek, oddając w ciszy hołd ofiarom i odwadze powstańców. (…) Prezydent federalny Frank-Walter Steinmeier powiedział przed dwoma laty w Warszawie: „(…) Nie wolno nam zapomnieć i nie zapomnimy, jak niezmierzone cierpienia my, Niemcy, sprowadziliśmy na nasz sąsiedni kraj, z jaką brutalnością, z jaką żądzą zniszczenia okupanci niemieccy obchodzili się z całą ludnością po napaści na Polskę 1 września 1939 roku (…) Każde słowo wydaje się zbyt słabe, by nazwać to bestialstwo. Dlatego chcę wypowiedzieć tylko jedno zdanie. Pochodzi ono jednak prosto z serca i wypowiem je z całą powagą: Proszę, właśnie dzisiaj i właśnie tu, o wybaczenie”.
1 sierpnia Warszawa oddała hołd Bohaterom. Obchody rocznicowe rozpoczęły się przy tablicy pamiątkowej na budynku przy ul. Filtrowej 68 na Ochocie, w którym 82 lata temu dowódca Okręgu Warszawskiego AK płk Antoni Chruściel „Monter” podpisał decyzję o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego. W uroczystości ZKRPiBWP reprezentowali: sekretarz generalna ZG Elżbieta Sadzyńska i prezes Koła Dzielnicowego Ochota Jan Witkowski.

Na Mokotowie, przy pomniku „Mokotów Walczący – 1944” w Parku gen. Gustawa Orlicz‑Dreszera zgromadzili się Kombatanci, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, mieszkańcy dzielnicy oraz harcerze. Obecni byli: wiceprezes ZG ZKRPiBWP Krzysztof Rinas oraz członkowie Zarządu Koła Związku Warszawa Mokotów i Wilanów – prof. Witold Mazurowski, Jerzy Leśniak i płk Jerzy Rutka.

Wystawiony został posterunek honorowy, podniesiono flagę państwową i rozpalono „Ogień pamięci” przeniesiony przez sztafetę pokoleń z Grobu Nieznanego Żołnierza. Minister Lech Parell wręczył Medale „Pro Patria”, a przewodnicząca Rady m.st. Warszawy Ewa Malinowska-Grupińska Odznaki Honorowe „Zasłużony dla Warszawy”. Po części oficjalnej, uczestnicy wyruszyli w  tradycyjny Marsz Mokotowa pod obelisk Pamięci Żołnierzy AK – 119  Powstańców Mokotowa zamordowanych  przez hitlerowców we wrześniu 1944 r. Pochód zatrzymał się m.in. przy tablicy upamiętniającej żołnierzy Pułku AK „Baszta”, twórców „Marsza Mokotowa”.
Zastępca szefa UdSKiOR, minister Michał Syska oraz prezes ZG ZKRPiBWP płk Czesław Lewandowski wzięli udział w uroczystości na Targówku, przy pomniku Reduty Bródnowskiej, która była jednym z miejsc walk w pierwszych godzinach Powstania Warszawskiego. Zabierając głos, płk Czesław Lewandowski podziękował wszystkim za pielęgnowanie pamięci o bohaterskim zrywie.  

W południe Prezydent RP Karol Nawrocki złożył kwiaty przed pamiątkową tablicą w Parku im. Edwarda Szymańskiego na Woli, znajdującą się w miejscu, gdzie 5 i 8 sierpnia 1944 r. hitlerowcy rozstrzelali około 4000 mieszkańców dzielnicy. W uroczystości wziął udział prezes Mazowieckiego Zarządu Wojewódzkiego ZKRPiBWP Waldemar Baranowski.
O godz. 13.15 odbyła się ceremonia złożenia kwiatów pod pomnikiem gen. Stefana Roweckiego „Grota”.
Kolejnym punktem programu obchodów rocznicowych była uroczystość przed Pomnikiem Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego, w której uczestniczyli: prezes płk Czesław Lewandowski, wiceprezes Krzysztof Rinas i sekretarz generalna Elżbieta Sadzyńska.

O godz. 17.00 w Warszawie zawyły syreny. Zgromadzeni przy Pomniku Gloria Victis na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach uczestnicy głównych uroczystości chwilą ciszy uczcili pamięć Bohaterów Powstania Warszawskiego. Odśpiewano hymn państwowy i odegrany został hejnał warszawski. Modlitwę w intencji poległych Powstańców odmówił bp polowy Wojska Polskiego Wiesław Lechowicz. Oddano salwę honorową.
Po Godzinie „W”, prezes płk Czesław Lewandowski, przedstawiciele Rady i Zarządu Dzielnicy Warszawa Praga-Północ i mieszkańcy złożyli hołd uczestnikom Powstania Warszawskiego na skwerze płk. Antoniego Żurowskiego. Pod pomnikiem dowódcy VI Obwodu AK Praga wspominano żołnierzy, sanitariuszki, łączniczki oraz mieszkańców Pragi-Północ, którzy w sierpniu 1944 r. stanęli do walki z niemieckim okupantem.
Obchody rocznicowe zwieńczyła uroczystość na  Kopcu Powstania Warszawskiego w Parku Akcji „Burza”, w której wziął udział wiceprezes Krzysztof Rinas. Pod Pomnikiem Polski Walczącej zapłonął „Ogień pamięci” przeniesiony z Grobu Nieznanego Żołnierza.

Dzień pamięci zakończył koncert „Warszawiacy śpiewają (nie)zakazane piosenki” na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego. Powstańców witano okrzykami „Cześć i chwała bohaterom!”.
2 sierpnia, na Młocinach, przy pomniku ku czci walk o lotnisko bielańskie,  uczczono pamięć żołnierzy Grupy „Kampinos” AK.  W uroczystości udział wzięli por. Józef Kassyk, Henryk Ratyński oraz Krzysztof Terczyński.

Krzysztof Rinas, Red.